Collectieve arbeidsverhoudingen

Door middel van collectieve onderhandelingen kunnen werkgevers of werkgevers- en werknemersorganisaties zelf regels ontwerpen op het terrein van arbeids- en werkgelegenheidsvoorwaarden. De arbeidsvoorwaarden van ruim driekwart van de Nederlandse werknemers, en gemiddeld een derde in de OESO landen, worden via collectieve arbeidsovereenkomsten (cao’s) geregeld. Het voordeel van collectieve onderhandelingen tussen werkgevers en werknemers  is dat regels veelal op een groot draagvlak kunnen rekenen en dat snel en gericht kan worden ingespeeld op marktontwikkelingen. Collectieve onderhandelingen kunnen bovendien bijdragen aan de compensatie van de zwakke(re) sociaaleconomische positie van werkenden, arbeidsrust, kostenverlagingen en zekerheid over inkomen en rechtspositie. Daarnaast kunnen sterke en onafhankelijke organisaties van werkgevers en werknemers een relevante rol spelen bij de ontwikkeling van duurzame arbeidsverhoudingen die van belang zijn voor stabiliteit en economische en sociale welvaart. Zij kunnen via – al dan niet geformaliseerde – consultatieprocessen bijdragen aan de ontwikkeling van sociaaleconomisch beleid en wet- en regelgeving. Deze waarden liggen allemaal in meer of mindere mate besloten in het Europese sociale model en de verschillende Europese landen. De toekomstbestendigheid van deze modellen is onderwerp van discussie, waarbij zaken als effectiviteit van besluitvorming, representativiteit van vakbonden en de strategieën van organisaties bijzondere aandacht hebben. Het AIAS-HSI houdt zich bezig met diverse vraagstukken op het terrein van nationale en internationale collectieve arbeidsvoorwaardenvorming.   

Projecten

Hoofdthema 4: Collectieve arbeidsverhoudingen

  • Keune, Been: Industrial relations in the creative sector (Ircrea)
  • Keune, Ramos, Stiller: Bargaining and social rights in the public sector (BARSOP)
  • Tros: Modernisering medezeggenschap
  • Besamusca, Tijdens: InGRID 2
  • Keune, Been: Network analysis of industrial relations (NETWIR)
  • Keune, Payton: Relaunching Collective Bargaining Coverage in Outsourced Services (RECOVER)
  • Boumans, Keune: Werkgeversstrategieën en de ontwikkeling van arbeidsvoorwaarden sinds 1982 (promotie)
  • Jansen, Verhulp, Beltzer: juridisch onderzoek naar de representativiteit van vakbonden in het arbeidsvoorwaardenoverleg (diss. afronding verwacht 2018/2019)
  • Poelstra, Verhulp, Zaal: Nieuwe vormen van collectieve arbeidsvoorwaardenvorming (diss.)
  • Diepenbach, Verhulp: Is het Nederlandse stakingsrecht nog wel geschikt als drukmiddel in het huidige collectieve arbeidsrecht? (diss.)

Gepubliceerd door  Hugo Sinzheimer Instituut

19 september 2018