De functies en waarden van werk

De arbeidsmarkt verandert voortdurend. Daarom is het wenselijk om periodiek ook de functies en waarden van werk te herijken. Verandert de functie van (verschillende soorten) werk, bijvoorbeeld als het gaat om het verschaffen van een inkomen en bestaanszekerheid, zorg voor kinderen en andere familieleden, sociale samenhang en maatschappelijke participatie? Verandert de waardering van verschillende aspecten van werk, zoals de arbeidstijd, de arbeidsvoorwaarden, de arbeidsomstandigheden en de arbeidsverhoudingen? 

Deze vragen dienen vanuit verschillende wetenschappelijke perspectieven te worden belicht. Een juridische vraag is of de traditionele functies van het arbeidsrecht (bescherming en ordening) ook in de 21eeeuw nog geldig zijn of moeten worden aangepast? Een sociaalwetenschappelijke vraag is hoe de waarde van (verschillende soorten) werk wordt ervaren door werkenden zelf, en door de organisaties die hen werk verschaffen. In welke mate mag de waardering van verschillende beroepen en werkvormen verschillen voordat ongelijkheid te groot wordt? Aan welke kwaliteitseisen dient werk te voldoen in de huidige tijd van flexibilisering, uitbesteding en platformarbeid, waarin het risico bestaat dat arbeid tot handelswaar wordt? Bijzondere aandacht is nodig voor werkenden die zich in een kwetsbare positie bevinden, zowel door het karakter van hun werk (flexibel, laag betaald) als door een gebrek aan persoonlijke hulpbronnen (bijvoorbeeld opleiding, gezondheid).

Een overkoepelende vraag is welke basisbeginselen voor alle werkenden zouden moeten gelden. Heeft iedereen bijvoorbeeld recht op een ‘fatsoenlijk’ inkomen, goede en veilige arbeidsomstandigheden en enige bescherming tegen ontslag? En hoe zouden deze rechten in het arbeids- en socialezekerheidsrecht verankerd kunnen worden?

Gepubliceerd door  Hugo Sinzheimer Instituut

19 september 2018